|
|
 |
 |
|
|

॥ శ్రీః ॥
12.48. అధ్యాయః 048
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
కృష్ణేన యుధిష్ఠిరంప్రతి పరశురామచరితకథనం॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text
వాసుదేవ ఉవాచ। 12-48-0x(5442)(66619)
శృణు కౌంతేయ రామస్య ప్రభావో యో మయా శ్రుతః।
మహర్షీణాం కథయతాం కారణం తస్య జన్మ చ॥ 12-48-1(66620)
యథా చ జామదగ్న్యేన కోటిశః క్షత్రియా హతాః।
ఉద్భూతా రాజవంశేషు యే భూయో భారతే హతాః॥ 12-48-2(66621)
జహ్నోరజస్తు తనయో బలాకాశ్చస్తు తత్సుతః।
కుశికో నామ ధర్మజ్ఞస్తస్య పుత్రో మహీపతే॥ 12-48-3(66622)
అగ్ర్యం తపః సమాతిష్ఠత్సహస్రాక్షసమో భువి।
పుత్రం లభేయమజితం త్రిలోకేశ్వరమిత్యుత॥ 12-48-4(66623)
తముగ్రతపసం దృష్ట్వా సహస్రాక్షః పురందరః।
సమర్థం పుత్రజననే స్వయమేవైత్య భారత॥ 12-48-5(66624)
పుత్రత్వమగమద్రాజంస్తస్య లోకేశ్వరేశ్వరః।
గాధిర్నామాభవత్పుత్రః కౌశికః పాకశాసనః॥ 12-48-6(66625)
తస్య కన్యాఽభవద్రాజన్నాంనా సత్యవతీ ప్రభో।
తాం గాధిర్భృగుపుత్రాయ ఋచీకాయ దదౌ ప్రభుః॥ 12-48-7(66626)
తతస్తయా హి కౌంతేయ భార్గవః కురునదనః।
పుత్రార్థం శ్రపయామాస చరుం గాధేస్తథైవ చ॥ 12-48-8(66627)
ఆహూయ చాహ తాం భార్యామృచీకో భార్గవస్తదా।
ఉపయోజ్యశ్చరురయం త్వయా మాత్రాఽప్యయం తవ॥ 12-48-9(66628)
తస్యా జనిష్యతే పుత్రో దీప్తిమాన్క్షత్రియర్షభః।
అజయ్యః క్షత్రియైర్లోకే క్షత్రియర్షభసూదనః॥ 12-48-10(66629)
తవాపి పుత్రం కల్యాణి ధృతిమంతం శమాత్మకం।
తపోన్వితం ద్విజశ్రేష్ఠం చరురేష విధాస్యతి॥ 12-48-11(66630)
ఇత్యేవముక్త్వా తాం భార్యాం సర్చీకో భృగునందనః।
తపస్యభిరతః శ్రీమాంజగామారణ్యమేవ హి॥ 12-48-12(66631)
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు తీర్థయాత్రాపరో నృపః।
గాధిః సదారః సంప్రాప్త ఋచీకస్యాశ్రమం ప్రతి॥ 12-48-13(66632)
చరుద్వయం గృహీత్వా తు రాజన్సత్యవతీ తదా।
భర్త్రా దత్తం ప్రసన్నేన మాత్రే హృష్టా న్యవేదయత్॥ 12-48-14(66633)
మాతా తు తస్యాః కౌంతేయ దుహిత్రే స్వం చరుం దదౌ।
తస్యాశ్రరుమథాజ్ఞాతమాత్మసంస్థం చకార హ॥ 12-48-15(66634)
అథ సత్యవతీ గర్భం క్షత్రియాంతకరం తదా।
ధారయామాస దీప్తేన వపుషా ఘోరదర్శనం॥ 12-48-16(66635)
తామృచీకస్తదా దృష్ట్వా ధ్యానయోగేన భారత।
అబ్రవీద్భృగుశార్దూలః స్వాం భార్యాం దేవరూపిణీం॥ 12-48-17(66636)
మాత్రాఽసి వ్యంసితా భద్రే చరువ్యత్యాసహేతునా।
తస్మాజ్జనిష్యతే పుత్రః క్రూరకర్మాఽత్యమర్షణః।
`జనయిష్యతి మాతా తే బ్రహ్మభూతం తపోధనం॥' 12-48-18(66637)
విశ్వం హి బ్రహ్మ సుమహచ్చరౌ తవ సమాహితం।
క్షత్రవీర్యం చ సకలం తవ మాత్రే సమర్పితం॥ 12-48-19(66638)
విపర్యయేణ తే భద్రే నైతదేవం భవిష్యతి।
మాతుస్తే బ్రాహ్మణో భూయాత్తవ చ క్షత్రియః సుతః॥ 12-48-20(66639)
సైవముక్తా మహాభాగా భర్త్రా సత్యవతీ తదా।
పపాత శిరసా తస్మై వేపంతీ చాబ్రవీదిదం॥ 12-48-21(66640)
నార్హోఽసి భగవన్నద్య వక్తుమేవంవిధం వచః।
బ్రాహ్మణాపశదం పుత్రం ప్రాప్స్యసీతి హి మాం ప్రభో॥ 12-48-22(66641)
ఋచీక ఉవాచ। 12-48-23x(5443)
నైష సంకల్పితః కామో మయా భద్రే తథా త్వయి।
ఉగ్రకర్మా భవేత్పుత్రశ్చరువ్యత్యాసహేతునా॥ 12-48-23(66642)
సత్యవత్యువాచ। 12-48-24x(5444)
ఇచ్ఛఁల్లోకానపి మునే సృజేథాః కిం పునః సుతం।
శమాత్మకమృజుం పుత్రం దాతుమర్హసి మే ప్రభో॥ 12-48-24(66643)
ఋచీక ఉవాచ। 12-48-25x(5445)
నోక్తపూర్వం మయా భద్రే స్వైరేష్వప్యనృతం వచః।
కిముతాగ్నిం సమాధాయ మంత్రవచ్చరుసాధనే॥ 12-48-25(66644)
[దృష్టమేతత్పురా భద్రే జ్ఞాతం చ తపసా మయా।
బ్రహ్మభూతం హి సకలం పితుస్తవ కులం భవేత్॥] 12-48-26(66645)
సత్యవత్యువాచ। 12-48-27x(5446)
కామమేవం భవేత్పౌత్రో మామైవం తనయః ప్రభో।
శమాత్మకమృజుం పుత్రం లభేయం జపతాం వర॥ 12-48-27(66646)
ఋచీక ఉవాచ। 12-48-28x(5447)
పుత్రే నాస్తి విశేషో మే పౌత్రే చ వరవర్ణిని।
యథా త్వయోక్తం వచనం తథా భద్రే భవిష్యతి॥ 12-48-28(66647)
వాసుదేవ ఉవాచ। 12-48-29x(5448)
తతః సత్యవతీ పుత్రం జనయామాస భార్గవం।
తపస్యభిరతం శాంతం జమదగ్నిం యతవ్రతం॥ 12-48-29(66648)
విశ్వామిత్రం చ దాయాదం గాధిః కుశికనందనః।
ప్రాప బ్రహ్మర్షిసమితం విశ్వేన బ్రహ్మణా యుతం॥ 12-48-30(66649)
ఋచీకో జనయామాస జమదగ్నిం తపోనిధిం।
సోఽపి పుత్రం హ్యజనయజ్జమదగ్నిః సుదారుణం॥ 12-48-31(66650)
సర్వవిద్యాంతగం శ్రేష్ఠం ధనుర్వేదస్య పారగం।
రామం క్షత్రియహంతారం ప్రదీప్తమివ పావకం॥ 12-48-32(66651)
[తేషయిత్వా మహాదేవం పర్వతే గంధమాదనే।
అస్త్రాణి వరయామాస పరశుం చాతితేజసం॥ 12-48-33(66652)
స తేనాకుంఠధారేణ జ్వలితానలవర్చసా।
కుఠారేణాప్రమేయేణ లోకేష్వప్రతిమోఽభవత్॥] 12-48-34(66653)
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు కృతవీర్యాత్మజో బలీ।
అర్జునో నామ తేజస్వీ క్షత్రియో హైహయాధిపః॥ 12-48-35(66654)
దత్తాత్రేయప్రసాదేన రాజా బాహుసహస్రవాన్।
చక్రవర్తీ మహాతేజా విప్రాణామాశ్వమేధికే॥ 12-48-36(66655)
దదౌ స పృథివీం సర్వాం సప్తద్వీపాం సపర్వతాం।
సబాహ్వస్త్రబలేనాజౌ జిత్వా పరమధర్మవిత్॥ 12-48-37(66656)
తృషితేన చ కౌంతేయ భిక్షితశ్చిత్రభానునా।
సహస్త్రబాహుర్విక్రాంతః ప్రాదాద్భిక్షామథాగ్నయే॥ 12-48-38(66657)
గ్రామాన్పురాణి రాష్ట్రాణి ఘోషాంశ్చైవ తు వీర్యవాన్।
జజ్వాల తస్య వాణేద్ధచిత్రభానుర్దిధక్షయా॥ 12-48-39(66658)
స తస్య పురుషేంద్రస్య ప్రభావేణ మహౌజసః।
దదాహ కార్తవీర్యస్య శైలానపి ధరామపి॥ 12-48-40(66659)
స శూన్యమాశ్రమారణ్యమాపవస్య మహాత్మనః।
దదాహ పవనేనేద్ధశ్చిత్రభానుః సహైహయః॥ 12-48-41(66660)
ఆపవస్తం తతో రోషాచ్ఛశాపార్జునమచ్యుత।
దగ్ధే శ్రమే మహాబాహో కార్తవీర్యేణ వీర్యవాన్॥ 12-48-42(66661)
త్వయా న వర్జితం యస్మాన్మమేదం హి మహద్వనం।
దగ్ధం తస్మాద్రణే రామో బాహూంస్తే చ్ఛేత్స్యతేఽర్జున॥ 12-48-43(66662)
అర్జునస్తు మహాతేజా బలీ నిత్యం శమాత్మకః।
బ్రహ్మణ్యశ్చ శరణ్యశ్చ దాతా శూరశ్చ భారత।
నాచింతయత్తదా శాపం తేన దత్తం మహాత్మనా॥ 12-48-44(66663)
తస్య పుత్రాః సుబలినః శాపేనాసన్పితుర్వధే।
నిమిత్తమవలిప్తా వై నృశంసాశ్చైవ నిత్యదా॥ 12-48-45(66664)
జమదగ్నేస్తు ధేన్వాస్తే వత్సమానిన్యురచ్యుత।
అజ్ఞాతం కార్తవీర్యస్య హైహయేంద్రస్య ధీమతః॥ 12-48-46(66665)
తన్నిమిత్తమభూద్యుద్ధం జామదగ్నేర్మహాత్మనః।
తతోఽర్జునస్య బాహూన్స చిచ్ఛేద రుషితోఽనఘ॥ 12-48-47(66666)
తం భ్రమంతం తతో వత్సం జామదగ్న్యః స్వమాశ్రమం।
ప్రత్యానయత రాజేంద్ర తేషామంతః పురాత్ప్రభుః॥ 12-48-48(66667)
అర్జునస్య సుతాస్తే తు సంభూయాబుద్ధయస్తదా।
గత్వాఽఽశ్రమమసంబుద్ధా జమదగ్నేర్మహాత్మనః।
అపాతయంత భల్లాగ్రైః శిరః కాయాన్నరాధిప॥ 12-48-49(66668)
సమిత్కుశార్థం రామస్య నిర్యాతస్య యశస్వినః।
`ప్రత్యక్షం రామమాతుశ్చ తథైవాశ్రమవాసినాం॥ 12-48-50(66669)
శ్రుత్వా రామస్తమర్థం చ క్రుద్ధః కాలానలోపమః।
ధనుర్వేదేఽద్వితీయో హి దివ్యాస్త్రైః సమలంకృతః॥ 12-48-51(66670)
చంద్రబింబార్ధసంకాశం పరశుం గృహ్య భార్గవః।'
తతః పితృవధామర్షాద్రామః పరమమన్యుమాన్।
నిఃక్షత్రియాం ప్రతిశ్రుత్య మహీం శస్త్రమగృహ్ణత॥ 12-48-52(66671)
తతః స భృగుశార్దూలః కార్తవీర్యస్య వీర్యవాన్।
విక్రంయ నిజఘానాశు పుత్రాన్పౌత్రాంశ్చ సర్వశః॥ 12-48-53(66672)
స హైహయసహస్రాణి హత్వా పరమమన్యుమాన్।
మహీం సాగరపర్యంతాం చకార రుధిరోక్షితాం॥ 12-48-54(66673)
స తథా సుమహాతేజాః కృత్వా నిఃక్షత్రియాం మహీం।
కృపయా పరయాఽఽవిష్టో వనమేవ జగామ హ॥ 12-48-55(66674)
తతో వర్షసహస్రేషు సమతీతేషు కేషుచిత్।
కోపం సంప్రాప్తవాంస్తత్ర ప్రకృత్యా కోపనః ప్రభుః॥ 12-48-56(66675)
విశ్వామిత్రస్య పౌత్రస్తు రైభ్యపుత్రో మహాతపాః।
పరావసుర్మహారాజ క్షిప్త్వాఽఽహ జనసంసది॥ 12-48-57(66676)
యే తే యయాతిపతనే యజ్ఞే సంతః సమాగతాః।
ప్రతర్దనప్రభృతయో రామ కిం క్షత్రియా న తే॥ 12-48-58(66677)
మిథ్యాప్రతిజ్ఞో రామ త్వం కత్థసే జనసంసది।
భయాత్క్షత్రియవీరాణాం పర్వతం సముపాశ్రితః॥ 12-48-59(66678)
సా పునః క్షత్రియశతైః పృథివీ సర్వతః స్తృతా।
పరావసోర్వచః శ్రుత్వా శస్త్రం జగ్రాహ భార్గవః॥ 12-48-60(66679)
తతో యే క్షత్రియా రాజఞ్శతశస్తేన వర్జితాః।
తే వివృద్ధా మహావీర్యాః పృథివీపతయోఽభవన్॥ 12-48-61(66680)
స పునస్తాంజఘానాశు బాలానపి నరాధిప।
గర్భస్థైస్తు మహీ వ్యాప్తా పునరేవాభవత్తదా॥ 12-48-62(66681)
జాతంజాతం స గర్భం తు పునరేవ జఘాన హ।
అరక్షంశ్చ సుతాన్కాంశ్చిత్తదా క్షత్రియయోషితః॥ 12-48-63(66682)
త్రిఃసప్తకృత్వః పృథివీం కృత్వా నిఃక్షత్రియాం ప్రభుః।
దక్షిణామశ్వమేధాంతే కశ్యపాయాదదత్తతః॥ 12-48-64(66683)
స క్షత్రియాణాం శేషార్థం కరేణోద్దిశ్య కశ్యపః।
స్రుక్ప్రగ్రహవతా రాజంస్తతో వాక్యమథాబ్రవీత్॥ 12-48-65(66684)
గచ్ఛ పారం సముద్రస్య దక్షిణస్య మహామునే।
న తే మద్విషయే రామ వస్తవ్యమిహ కర్హిచిత్॥ 12-48-66(66685)
`పృథివీ దక్షిణా దత్తా వాజిమేధే మమ త్వయా।
పునరస్యాః పృథివ్యా హి దత్త్వా దాతుమనీశ్వరః॥' 12-48-67(66686)
తతః శూర్పాకరం దేశం సాగరస్తస్య నిర్మమే।
సంత్రాసాజ్జామదగ్న్యస్య సోఽపరాంతమహీతలం॥ 12-48-68(66687)
కశ్యపస్తాం మహారాజ ప్రతిగృహ్య వసుంధరాం।
కృత్వా బ్రాహ్మణసంస్థాం వై ప్రవిష్టః సుమహద్వనం॥ 12-48-69(66688)
తతః శూద్రాశ్చ వైశ్యాశ్చ యథా స్వైరప్రచారిణః।
అవర్తంత ద్విజాగ్ర్యాణాం దారేషు భరతర్షభ॥ 12-48-70(66689)
అరాజకే జీవలోకే దుర్బలా బలవత్తరైః।
వధ్యంతే న హి విత్తేషు ప్రభుత్వం కస్యచిత్తదా॥ 12-48-71(66690)
`బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శృద్రాశ్చోత్పథగామినః।
పరస్పరం సమాశ్రిత్య ఘాతయంత్యపథస్థితాః॥ 12-48-72(66691)
స్వధర్మం బ్రాహ్మణాస్త్యక్త్వా పాషణ్·డత్వం సమాశ్రితాః।
చౌరికానృతమాయాశ్చ సర్వే చైవ ప్రకుర్వతే॥ 12-48-73(66692)
స్వధర్మస్థాంద్విజాన్హత్వా తథాఽఽశ్రమనివాసినః।
వైశ్యాః సత్పథసంస్థాశ్చ శూద్రా యే చైవ ధార్మికాః॥ 12-48-74(66693)
తాన్సర్వాన్ఘాతయంతి స్మ దురాచారాః సునిర్భయాః।
యజ్ఞాధ్యయనశీలాంశ్చ ఆశ్రమస్థాంస్తపస్వినిః॥ 12-48-75(66694)
గోబాలవృద్ధనారీణాం నాశం కుర్వంతి చాపరే।
ఆన్వీక్షకీ త్రయీ వార్తా న చ నీతిః ప్రవర్తతే॥ 12-48-76(66695)
వ్రాత్యతాం సమనుప్రాప్తా బహవో హి ద్విజాతయః।
అధరోత్తరాపచారేణ ంలేచ్ఛభూతాశ్చ సర్వశః॥ ' 12-48-77(66696)
తతః కాలేన పృథివీ పీడ్యమానా దురాత్మభిః।
విపర్యయేణ తేనాశు ప్రవివేశ పసాతలం।
అరక్ష్యమాణా విధివత్క్షత్రియైర్ధర్మరక్షిభిః॥ 12-48-78(66697)
తాం దృష్ట్వా ద్రవతీం తత్ర సంత్రాసాత్స మహామనాః।
ఊరుణా ధారయామాస కశ్యపః పృథివీం తతః।
నిమజ్జంతీం తతో రాజంస్తేనోర్వీతి మహీ స్మృతా॥ 12-48-79(66698)
రక్షణార్థం సముద్దిశ్య యయాచే పృథివీ తదా।
ప్రసాద్య కశ్యపం దేవీ క్షత్రియాన్బాహుశాలినః॥ 12-48-80(66699)
పృథివ్యువాచ। 12-48-81x(5449)
సంతి బ్రహ్మన్మయా గుప్తాః స్త్రీషు క్షత్రియపుంగవాః।
హైహయానాం కులే జాతాస్తే సంరక్షంతు మాం మునే॥ 12-48-81(66700)
అస్తి పౌరవదాయాదో విదూరథసుతః ప్రభో।
ఋక్షైః సంవర్ధితో విప్ర ఋక్షవత్యథ పర్వతే॥ 12-48-82(66701)
తథాఽనుకంపమానేన యజ్వనాథామితౌజసా।
పరాశరేణ దాయాదః సౌదాసస్యాభిరక్షితః॥ 12-48-83(66702)
సర్వకర్మాణి కురుతే శూద్రవత్తస్య స ద్విజః।
సర్వకర్మేత్యభిఖ్యాతః స మాం రక్షతు పార్థివః॥ 12-48-84(66703)
శిబిపుత్రో మహాతేజా గోపతిర్నామ నామతః।
వనే సంవర్ధితో గోభిః సోఽభిరక్షతు మాం మునే॥ 12-48-85(66704)
ప్రతర్దనస్య పుత్రస్తు వత్సో నామ మహాబలః।
వత్సైః సంవర్ధితో గోష్ఠే స మాం రక్షతు పార్థివః॥ 12-48-86(66705)
దధివాహనపుత్రస్తు పౌత్రో దివిరథస్య చ।
అంగః స గౌతమేనాసీద్గంగాకూలేఽభిరక్షితః॥ 12-48-87(66706)
బృహద్రథో మహాతేజా భూరిభూతిపరిష్కృతః।
గోలాంగూలైర్మహాభాగో గృధ్రకూటేఽభిరక్షితః॥ 12-48-88(66707)
మరుత్తస్యాన్వవాయే చ రక్షితాః క్షత్రియాత్మజాః।
మరుత్పతిసమా వీర్యే సముద్రేణాభిరక్షితాః॥ 12-48-89(66708)
ఏతే క్షత్రియదాయాదాస్తత్రతత్ర పరిశ్రుతాః।
వ్యోకారహేమకారాదిజాతిం నిత్యం సమాశ్రితాః॥ 12-48-90(66709)
యది మామభిరక్షంతి తతః స్థాస్యామి నిశ్చలా।
ఏతేషాం పితరశ్చైవ తథైవ చ పితామహాః॥ 12-48-91(66710)
మదర్థం నిహతా యుద్ధే రామేణాక్లిష్టకర్మణా।
తేషామపచితిశ్చైవ మయా కార్యా మహామునే॥ 12-48-92(66711)
న హ్యహం కామయే నిత్యమతిక్రాంతేన రక్షణం।
వర్తమానేన వర్తేయం తత్క్షిప్రం సంవిధీయతాం॥ 12-48-93(66712)
వాసుదేవ ఉవాచ। 12-48-94x(5450)
తతః పృథివ్యా నిర్దిష్టాంస్తాన్సమానీయ కశ్యపః।
అభ్యషించన్మహీపాలాన్క్షత్రియాన్వీర్యసంమతాన్॥ 12-48-94(66713)
తేషాం పుత్రాశ్చ పౌత్రాశ్చ యేషాం వంశాః ప్రతిష్ఠితాః।
ఏవమేతత్పురావృత్తం యన్మాం పృచ్ఛసి పాణ్·డవ॥ 12-48-95(66714)
వైశంపాయన ఉవాచ। 12-48-96x(5451)
ఏవం బ్రువంస్తం చ యదుప్రవీరో
యుధిష్ఠిరం ధర్మభృతాం వరిష్ఠం।
రథేన తేనాశు యయౌ యథాఽర్కో
విశన్ప్రభాభిర్భగవాంస్త్రిలోకీం॥ ॥ 12-48-96(66715)
ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి రాజధర్మపర్వణి అష్టచత్వారింశోఽధ్యాయః॥ 48॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes
12-48-2 భారతే భారతసంగ్రామే॥
12-48-5 స్వయమేవాన్వపద్యతేతి ఝ. పాఠః॥
12-48-8 గాధేః పుత్రార్థం తస్యాశ్చ పుత్రార్థం చరుం చరుద్వయం॥
12-48-9 ఉపయోజ్యః భోజ్యః భోక్తవ్యః॥
12-48-18 వ్యంసితా వంచితా॥
12-48-38 చిత్రభానునా అగ్నినా॥
12-48-41 ఆపవస్య వసిష్ఠస్య॥
12-48-42 శ్రమే ఆశ్రమే॥
12-48-45 పితుర్వధే వధనిమిత్తమాసన్॥
12-48-46 నిమిత్తాదితి పాఠే శాపాదేవ హేతోః॥
12-48-60 స్తృతా వ్యాప్తా। శాస్త్రం జగ్రాహ తత్కార్యం క్షత్రియాణామంతం కృతవాన్॥
12-48-61 వర్జితాః అహృతాః॥
12-48-68 శూర్పారకమితి ఝ. పాఠః॥।
12-48-79 ధృతా తేనోరుణా యేన తేనోర్వీతి ఝ. పాఠః॥
12-48-84 ద్విజః క్షత్రియోఽపి॥
12-48-92 అపచితిః ఆనృణ్యార్థం పూజా॥
12-48-93 నిత్యమతిక్రాంతేన ధర్మాతిక్రమిణా॥

|
 శ్లోకాలు.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|